Wspólne kierunki, dostosowane odpowiedzi:
Najlepsze strategie i rozwiązania HR w zmieniającym się środowisku regionu V4
Autorzy: Edina Kálmán i prof. dr József Poór
Praktyki HR są kształtowane przez lokalną kulturę i kontekst korporacyjny. W całym regionie V4 można jednak zaobserwować wyraźny trend. Wskaźniki rozwoju stopniowo się zbliżają. Projekt “Najlepsze rozwiązania HR w krajach V4” trwa od października 2025 roku do czerwca 2026 roku. Jest wspierany przez Fundusz Wyszehradzki i koordynowany przez Knowhouse Consulting. Podczas warsztatów, które odbyły się 17 marca 2026 r., przeanalizowano kluczowe trendy, powtarzające się wyzwania HR i regionalne odpowiedzi. Warsztaty online zgromadziły 44 specjalistów HR i wykładowców uniwersyteckich. Pochodzili oni z Czech, Polski, Węgier i Słowacji. Grupa omówiła kluczowe wyzwania HR w regionie. Kluczowym celem projektu jest wypełnienie luki między akademickimi badaniami HR w krajach V4 a codziennymi praktykami firm i organizacji.
Presja zewnętrzna i wewnętrzna przezwycięża różnice regionalne
Zanim przejdziemy do naszego głównego tematu, oto kilka kluczowych wskaźników dla krajów V4: Populacja Czech (10,9 mln) i Słowacji (5,45 mln) wzrosła, podczas gdy populacja Polski (38,4 mln) i Węgier (9,6 mln) spadła. Wzrost PKB uległ znacznemu spowolnieniu we wszystkich krajach (0,5-2%). Bezrobocie pozostaje najniższe w Czechach (2-3%), a najwyższe na Słowacji (5-6%). Stopa bezrobocia na Węgrzech - z wyjątkiem ostatnich lat - zazwyczaj przewyższała stopę bezrobocia w Polsce. Pod względem płacy minimalnej i godzinowych kosztów pracy, ranking przedstawia się następująco: Czechy, Słowacja, Polska i Węgry. Ze względu na niedobory siły roboczej, obecność zagranicznych pracowników stała się wszędzie znacząca: W Polsce jest ich 1,1 miliona, w Czechach 935 000, a na Węgrzech i Słowacji mniej niż 150 000.
W związku ze wspomnianym projektem, charakterystyka, wyzwania i potencjalne kierunki rozwoju pięciu różnych obszarów HR zostały zbadane i omówione w ramach programu.
HR jako funkcja strategiczna nie jest już kwestią wewnętrzną, ale kwestią konkurencyjności
Specjaliści HR często zadają sobie pytanie, czy posiadanie dedykowanej funkcji HR poprawia jej akceptację. Kwestionują również jej strategiczne umiejscowienie w organizacji. Projekt wyraźnie pokazał, że posiadanie dedykowanego lidera HR lub osoby odpowiedzialnej za HR silnie wpływa na to, czy organizacja w ogóle rozwija strategię HR. Znaczenie HR zależy od jego strategicznej roli w firmie. Na przykład ważne jest, czy lider HR jest częścią najwyższego kierownictwa. Istotne jest również to, czy kształtuje on strategię korporacyjną. Czynniki te określają również, czy HR jest aktywnie rozwijany i modernizowany w organizacji.
Zmiana sposobu myślenia: Koncentracja na umiejętnościach i świadomości cyfrowej
Wśród specjalistów HR panuje powszechna zgoda co do tego, że opisy stanowisk ewoluowały od tradycyjnych list opartych na zadaniach w kierunku podejścia opartego na umiejętnościach i kompetencjach. Wiedza techniczna i doświadczenie są nadal ważne. Jednak zarządzanie czynnikami ludzkimi jest obecnie niezbędne. Obejmuje to inteligencję emocjonalną i kulturową. Wiodące firmy w tym obszarze stosują świadome, ustrukturyzowane i wspierane cyfrowo podejście do opracowywania i aktualizowania opisów stanowisk. Jednak, ustalenia empiryczne z projektu sugerują, że w całym regionie V4 opisy stanowisk nie są zbyt aktualne.
Koniec zasady 1:50: jak technologia zmienia obciążenie pracą działu HR
Istnieje wyraźna przepaść między dużymi korporacjami a MŚP w zakresie cyfryzacji HR. Dotyczy to zarówno technologii, jak i myślenia strategicznego. W całym regionie V4 nieco ponad jedna czwarta respondentów (26%) korzysta z systemów samoobsługi pracowniczej (ESS). Cyfryzacja HR zwiększa liczbę pracowników przypadających na jednego specjalistę HR. Wcześniejszy benchmark 1 HR na 50 pracowników przesunął się do 70-90 pracowników na specjalistę HR w wiodących firmach. Rodzi to pytanie: co dzieje się ze “zbędnym” personelem HR? Odpowiedzią nie jest bezrobocie, ale raczej transformacja ról poprzez podnoszenie i zmianę kwalifikacji.
Poza formalnym zarządzaniem wydajnością: Znaczenie przywództwa
Jedno z kluczowych ustaleń badawczych - oparte na odpowiedziach ponad 2000 organizacji z regionu V4 - potwierdza wcześniejsze wyniki (Cranet, 2023 r.): ocena wyników jest najczęściej wykorzystywana do celów kompensacyjnych. Co zachęcające, drugim najczęstszym celem jest szkolenie i rozwój. Uczestnicy podkreślali rolę zachowań przywódczych i kultury organizacyjnej. To one napędzają skuteczne zarządzanie wydajnością. Same narzędzia HR nie wystarczą.
Nowa era w szkoleniach: E-learning i ciągłe zaangażowanie w rozwój
E-learning, który nabrał silnego rozpędu podczas pandemii COVID-19, jest obecnie jedną z wiodących metod szkoleniowych. Pomimo trudnych warunków ekonomicznych, wiele organizacji nie zmniejszyło swoich budżetów szkoleniowych.
Podsumowanie - kompas dla liderów HR
Wszystkie dyskusje i wyniki badań wskazują na ten sam kierunek: większość organizacji dostrzega potrzebę zmian w tych obszarach, ale prawdziwy postęp nie wymaga odizolowanych narzędzi HR, ale bardziej spójnej i zintegrowanej logiki działania.
Powszechnie zgodzono się, że we wszystkich czterech krajach nadal istnieją znaczne różnice między firmami zagranicznymi i lokalnymi, a także między dużymi i małymi przedsiębiorstwami pod względem praktyk HR.
Być może najważniejszym wnioskiem z warsztatów jest to: Spostrzeżenia HR z regionu V4 nie są jedynie akademickimi odkryciami - są praktycznymi wskazówkami do podejmowania decyzji przez menedżerów.
Specjaliści HR mogą wyciągnąć natychmiastowe, przydatne wnioski z tych spostrzeżeń:
Mogą porównywać własne praktyki z regionalnymi wzorcami, identyfikować luki w dojrzałości organizacyjnej i rozpoznawać, które obszary HR mogą przynieść wymierne wyniki biznesowe w krótkim okresie.
Projekt koncentruje się na opracowaniu opartych na dowodach, praktycznych narzędzi HR dostosowanych do regionu V4, w tym wspólnego zestawu narzędzi, warsztatów krajowych, międzynarodowego podsumowania i końcowej konferencji online.
Zapisz się do naszego newslettera!
Dołącz do społeczności specjalistów HR z regionu V4!
Rozwiązania HR oparte na dowodach, sprawdzone najlepsze praktyki i profesjonalne wydarzenia – wyłącznie dla subskrybentów. Uzyskaj dostęp do najnowszych informacji wyniki badań, praktyczne narzędzia, studia przypadków i zaproszenia rozwiązanie aktualnych wyzwań i innowacyjne rozwiązania w zakresie zarządzania zasobami ludzkimi, bezpośrednio od sieci ekspertów projektu.